Arafta Bir Beyoğlu

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi 

7-24 Nisan 2022

Küratör: Eda Yiğit

Araştırma İçerikleri: Prof. Dr. Asuman Türkün, Aslı Sarıoğlu

Grafik Tasarım: Ece Eldek

Redaksiyon: Cansu Yapıcı

Harita Üretim: Elif Kırpık

İzinler İçin İletişim: Çağrı Çarıkçı

Destekçiler:

İstanbul Kent Konseyi, TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent

Şubesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı, İstanbul Planlama Ajansı, SAM Araştırma

Teşekkürler: Açık Radyo, Arel Siviş, Asu Aksoy, Burçin Altınsay, Canan Cürgen, Canem Kurtoğlu, Cansu Yapıcı, Cenk Sarıoğlu, Deniz Özgür, Gökçem Yiğit, Ilgın Erarslan Yanmaz, İlksen Mavituna, İmre Azem, İBB Atatürk Kitaplığı, Miray Özkan, Orhan Cem Çetin, Salt Araştırma, Selma Çaybaşı, Serra Akcan ve Vatoz Platformu

Sergi Metni

Çok kültürlülüğün, farklı kimliklerin ve sınıfların kesiştiği, kentin kalbinin attığı yer, Beyoğlu. Hayat seyrimizin mutlaka kenarından, köşesinden ya da tam ortasından geçen bir kent düşü parçası. Pera, karşı kıyı demek ya, aslında modern kentin başlangıç noktası; kent hakkını, kamusal alanı, üretimi, tüketimi, toplumsal hareketleri, güncel politikayı tartışmanın hiç eskimeyeceği bir sahne Beyoğlu. Bu araştırma Beyoğlu üzerine düşünebilmek ve konuşabilmek için iyi bir fırsat; çünkü Beyoğlu’nun kurulduğu günden bu yana geçirdiği sosyo-mekânsal dönüşümü dönemlere ayırarak incelemekle kalmıyor, tarihsel analizden yola çıkarak mekâna özgü tespitler ve kavramsallaştırmalar gerçekleştiriyor.

Her birimizin özgün hatıralarından yola çıkan binlerce Beyoğlu yaratılıyor toplumsal bellekte; sahip çıktığımız, özlediğimiz, unutmamak için direndiğimiz ve yok edilme tehlikesine karşı her gün yeniden ve yeniden oluşturmaya ve var etmeye devam ettiğimiz, anlarımız, anılarımızla. Nice hayat birbiriyle buluşuyor, birbirine karışıyor aynı zamanda ayrışıyor, çatışıyor ve neşeyi, isyanı, dayanışmayı kolektif olarak yaratıyor burada. Böylece farklı kültürler ve kimlikler için kendine özgü dinamiklerini korumaya devam ediyor Beyoğlu. Kuşaklararası aktarımla nefes alıyor ve bugünü dünden yola çıkarak inşa eden bir akışkanlık içinde deviniyor. Geçmişe referansla kimilerine göre kaybedildiği düşünülen değerler, mekânlar ve insanlar Beyoğlu’nun hayaletleri olarak aramızda geziniyor. Biraz da bu hayaletlerin ellerinden tutarak geziniyoruz Beyoğlu’nda; kayıplarımıza sinip, kayıplarımızla birlikte bugünü yaşıyoruz.

Beyoğlu sanki hep bir “arafta” duruyor. Bugün de yine nereye evrileceğini bilemediğimiz bir yerdeyiz.  Çok kültürlü, çok dilli, çok kimlikli Beyoğlu’nu bir hafıza mekânı olarak nasıl savunacağız? Her dönem farklı kesimlerin arzularıyla ve alışkanlıklarıyla kabuk değiştiren sürekliliklerin ve kopuşların mekânı olan Beyoğlu’nun çok katmanlı doğasını nasıl koruyacağız? Bilinmezliği kültürel çeşitliliğin lehine çevirmenin bir yolunu bulmak mümkün olabilecek mi? Tüm sorularımız ve sorunlarımızla Beyoğlu bizi kabul edecek, bunu biliyoruz. Biz de onun özgünlüğünü kabul ettikçe açacak bize kendini, çeşitlenecek, renklenecek… Yarını umut etmek için buradayız…

Sergi Hakkında

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Planlama Müdürlüğünün Beyoğlu’nun geleceğini katılımcı bir süreçle planlamak üzere İstanbul Planlama Ajansı işbirliği ile yürüttüğü Beyoğlu-Senin projesi kapsamında ilçenin yerel talepleri ve beklentileri tespit ediliyor, ilçeyi ilgilendiren pek çok konuda farkındalık geliştirmeye yönelik çalışmalar yapılıyor, akademik araştırmalar, sivil toplum çalışmaları ve bilimsel analizler tartışmaya açılıyor. Beyoğlu’nun zaman içindeki sosyo-mekânsal dönüşümünü araştıran “Tarihi Kent Merkezlerinin Yeniden Yapılanmasında Belirleyici Faktörler ve Olası Senaryolar: Beyoğlu Örneği” adlı TÜBİTAK araştırma projesini konu alan Arafta Bir Beyoğlu sergisi Beyoğlu-Senin çalışmaları kapsamında gerçekleşiyor.